زمینه و هدف: هپاتیت ویروسی (HBV) B عامل اصلی بیماریهای مزمن کبدی و کارسینوم سلول کبدی است. دندانپزشکان، جراحان و کارکنان بخش دیالیز بیش از سایر مشاغل درمانی در معرض مخاطره آلودگی HBV قرار دارند. هدف از انجام این مطالعه تعیین ارتباط بین سطح آنتی بادی Anti-HBs با سطح تحصیلات و مدت طبابت در دندانپزشکان شهر قزوین می باشد.روش بررسی: در این مطالعه که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شد، کلیه دندانپزشکان شاغل در شهر قزوین مورد مطالعه قرار گرفتند. نمونه سرم خون در پایگاه انتقال خون قزوین به روش ELISA از نظر HbsAg و تعیین سطح Anti-HBs آزمایش شد. سایر اطلاعات از طریق پرسشنامه جمع آوری شدند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزار SPSS و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون X2 استفاده شد.یافته ها: از 77 نفر دندانپزشک شاغل، 74 نفر معادل 96% با تکمیل پرسشنامه و ارایه نمونه خون در انجام این مطالعه همکاری کردند. این گروه شامل 49 نفر برابر 63.6% دندانپزشک عمومی و 28 نفر معادل 36.4% دندانپزشک متخصص بود که همگی دارای HbsAg منفی بودند. چهل نفر معادل 81.6% دندانپزشک عمومی و 24 نفر برابر با 85.7% دندانپزشک متخصص دوز کامل واکسن را دریافت کرده بودند. 34 نفر معادل 69.4% دندانپزشک عمومی و 12 نفر برابر با 24.9% دندانپزشک متخصص اظهار می کردند که بیمار مراجعه کننده مبتلا به هپاتیت بوده اند. سطح آنتی بادی در هشت نفر معادل 10.8% که همگی دندانپزشک عمومی بودند کمتر از 10 mIU/ml (واحد بین المللی در میلی لیتر)، در 12 نفر برابر با 100-10 mIU/ml %16.2، در 23 نفر معادل 500-100 mIU/ml, %31.1، و در 31 نفر برابر با 41.9% بیش از 500 mIU/ml بود. آزمایش آنتی بادی در دو نفر دندانپزشک عمومی معادل 2.7% بدون سابقه واکسیناسیون مثبت بود (100-10 mIU/ml). بین سطح آنتی بادی با تعداد دوز واکسن (P=0.04) و سطح آنتی بادی با سطح تحصیلات (عمومی و متخصص) (P=0.03) ارتباط معنی دار وجود داشت. بین سطح آنتی بادی و مدت طبابت ارتباط معنی دار وجود نداشت.نتیجه گیری: سطح آنتی بادی با افزایش سطح تحصیلات رابطه دارد. اما بین سطح آنتی بادی و مدت طبابت ارتباط یافت نشد.

امروزه مفهومی که از واژه «پزشک خوب» در ذهن تداعی می گردد، اغلب با پیامدهای درمانی برای بیمار، توانایی پزشک در پیروی راهنماهای عملی طبابت کلینیکی و مزیت اقتصادی پزشک پیوند دارد. در قرن حاضر، کمال در حرفه پزشکی و عملکرد کلینیکی، ماهیتی چالش برانگیز است، اگرچه رعایت قواعد و تکنیک های کلینیکی برای تعهد حرفه ای مهم هستند، ولیکن جایگاه اندکی در رشد ویژگی های شخصیتی و حرفه ای پزشک دارند. البته پزشکان فرصت دارند تا از طریق پذیرش یک اخلاق حرفه ای مبتنی بر فضیلت، مجددا تعهد به بیماران و عملکرد حرفه ای خود را تثبیت نمایند. فضایل اخلاقی ویژه ای وجود دارند که در بهبود عملکرد کلینیکی پزشک نقش حیاتی دارند.در این مقاله، به دوازده فضیلت اخلاقی مختص حرفه پزشکی و همچنین فضایل اخلاقی محوری در ارائه خدمات کلینیکی، پرداخته شده است.فهرست نمودن و تاکید بر این فضایل اخلاقی به عنوان یک هدف ایده آل، پزشکان را به تکاپو برای کسب این فضایل ترغیب نماید، چرا که از طریق همین فضایل اخلاقی است که ارزش هایی چون: احترام به بیمار، عزت و احترام به حرفه پزشکی، اعتماد بیمار به پزشک و کمال و بی نقصی حرفه و تخصص های پزشکی ارتقا می یابند.

بیماری ها مجموعه ای مدون، یک رنگ و یکسان از علایم و نشانه ها نیستند که به شکل یک قانون خشک و غیر قابل تغییر در آمده و هر نوع نابسامانی در سلامت را بر اساس آن بتوان تعریف نمود. حکیمانه ترین سخنی که در این زمینه بیان گردیده، این است که در پهنه گسترده علم طب «بیماری» وجود ندارد. بلکه «فرد بیمار» وجود دارد. پزشکی نیز مانند تمام علوم موجود قانون مند است، اما بر هر قانونی از این کتاب حجیم و بی نهایت، بی شمار تبصره نگاشته شده است. بی شمار یعنی به شمار انسان ها در تمام زمان ها و عصرها. به این معنی که هر انسانی در هر مقطعی از زمان، یک بیماری ویژه را در بسته ای از تبصره های خاص خود به نمایش می گذارد. تبصره هایی که در سوژه ای دیگر، و در برهه دیگری از زمان و در گوشه دیگری از جهان تغییر خواهند کرد. بنابراین طب نیز قانون مدار است، اما علمی است که از بی شماری تبصره های نوشته شده بر هر قانون، بی قانون جلوه می کند.

درخواست طبابت و مشاوره از پزشکان به صورت غیررسمی که گاهی طبابت در راهرو نامیده می شود یک جزء جدایی ناپذیر فرهنگ طبابت است و در حال حاضر به صورت مستقیم، با تلفن یا از طریق پست الکترونیک است. در این نوع طبابت پزشکان بدون ثبت سابقه یا پیگیری بیماران را به صورت غیررسمی درمان کرده یا مشاوره می دهند. طبابت غیررسمی به علت این که باعث صرفه جویی در وقت و هزینه بیمار می شود و بیمار می تواند با کسی که الزاما پزشک همیشگی او نیست مشورت نماید، جذاب به نظر می رسد. میزان این نوع طبابت در دنیا مشخص نیست، در بعضی کشورها پزشکان با این نوع رابطه با بیمار آشنایی بیش تری دارند. در مطالعه ای که روی 112 پزشک یک بیمارستان در سال 1999 انجام شده است، 91 درصد آنان با این نوع مشاوره و ارتباط با بیمار موافق بوده اند زیرا آن ها می خواسته اند کمک کنند، و امتناع از این درخواست برایشان ناخوشایند بوده است. در این مطالعه مشخص شد که در طبابت غیررسمی در 36 درصد موارد گزارش تهیه می شود و در 62 درصد موارد پیگیری بیماران صورت می گیرد. در مطالعه دیگری که طبابت غیررسمی از طریق تلفن بررسی شده بود 198 تماس تلفنی با پزشکان عمومی در یک دوره 6 ماهه برقرار شد که همه در شرایط خارج از محل اصلی کار پزشکان بوده است. در مطالعه دیگری دلایل این گونه تماس های تلفنی آنالیز شده و مشخص گردید که 28 درصد موارد مربوط به نظرخواهی مجدد از پزشک است.

1نامه به سردبیر

مقدمه: همه اطبای طب سنتی ایرانی از گذشته تاکنون بر این امر اتفاق نظر دارند که هدف پزشکی، حفظ صحت موجود و اعاده صحت از دست رفته به بیمار است، ولی در روش به دست آوردن و تعلیم دانش مورد نیاز اختلاف نظرهایی داشتند که امروزه نیز به قوت خود باقی است. بررسی آن اختلافات، درس هایی جهت استفاده بهینه از طب سنتی در زمان حال در بر خواهد داشت.روش: مطالعه حاضر، مروری است بر مطالب پیرامون رویکردهای طبابت اصحاب طب سنتی که از کتب طب سنتی ایران همچون «هدایه المتعلمین» (ابوبکر ربیع بن احمد اخوینی بخارایی)، «مفتاح الطب و منهاج الطلاب» (ابوالفرج علی بن الحسین ابن هندو)، «ذخیره خوارزمشاهی» (سیداسماعیل جرجانی)، «فی فرق الطب للمتعلمین» (جالینوس)، «عیون الانباء فی طبقات الاطباء» (احمد بن قاسم ابن ابی اصیبعه) و چند منبع دیگر اقتباس و بررسی شده است.یافته ها: اطبای گذشته از روش هایی مبتنی بر عقل و تجربه برای کسب دانش طب و بکارگیری آن استفاده می نمودند و بر اساس اعتقاد به این که کدامیک از روش های مذکور مهم تر یا گاهی تنها راه برای پرداختن به امر طبابت است، در یکی از سه گروه اصحاب تجربه، قیاس و حیل قرار می گرفتند. تفاوت دیدگاه های این سه گروه توجیه کننده راهکارهای مختلفی است که برای تشخیص، انتخاب درمان و کسب دانش طب در پیش می گرفتند. تاکید گروهی از اصحاب تجربه صرفا بر استفاده از تجربیات قبلی، موجب تنگ شدن مسیر اجتهاد و اقتباس برای فهم بیماری های جدید و بیمارانی که شرایط یا عوارض جدیدی را گزارش می کردند، می شود. اصرار بر قیاس صرف بدون استفاده از تجربیات قبلی نیز تشخیص و درمان را دچار مشکل می نماید. همچنین پرداختن صرف به خود بیماری و نه بیمار آنچنان که اصحاب حیل به آن معتقد بودند راه را برای خطا خصوصا زیاده روی در استعمال اعمال یداوی و داروهای قوی باز می کند.بحث و نتیجه گیری: برای شناخت دقیق تر حقایق می بایست از روش های گوناگونی اعم از تجربه، آزمایش و تعقل و استدلال در اسباب بیماری و احوالات بیمار در کنار هم استفاده نمود. همان گونه که صناعت پزشکی در طول تاریخ به وسیله قیاس و تجربه با هم متوسع و متکامل گردیده، امروزه نیز هر که هر دو را به تناسب میزان کارایی شان در هر بیمار یا بیماری جدیدی بکار بندد، می تواند به صورت موثرتری به تشخیص و درمان بپردازد.